Một hệ thống xử lý nước thải chỉ đạt chuẩn xả thải khi từng công đoạn được trang bị đúng thiết bị và các công đoạn ăn khớp với nhau. Việc lựa chọn thiết bị xử lý nước thải công nghiệp vì thế không dừng ở việc mua từng món riêng lẻ, mà là bài toán thiết kế cả dây chuyền. Bài viết dưới đây hệ thống lại các nhóm thiết bị theo trình tự công nghệ và những căn cứ để chọn cấu hình phù hợp cho từng nhà máy.
Thiết bị xử lý nước thải công nghiệp - giải pháp trọn gói cho nhà máy và khu công nghiệp
Các nhóm thiết bị theo trình tự dây chuyền
Giai đoạn tiền xử lý cơ học
Đây là tuyến phòng vệ đầu tiên, quyết định độ ổn định của toàn hệ thống. Nhóm này gồm thiết bị lược rác thô đặt tại mương đầu vào, tiếp đến là thiết bị lược rác tinh dạng tĩnh hoặc dạng trống quay, bể lắng cát và bể tách dầu sơ bộ.
Đầu tư thiếu ở giai đoạn này là sai lầm tốn kém nhất. Rác và cát lọt xuống dưới sẽ mài mòn cánh bơm, bịt đĩa phân phối khí và tích tụ trong bể sinh học, buộc phải dừng hệ thống để nạo vét. Chi phí một lần vệ sinh bể sinh học thường lớn hơn giá trị của cả cụm lược rác.
Giai đoạn điều hòa
Bể điều hòa làm nhiệm vụ san đều lưu lượng và nồng độ ô nhiễm theo thời gian, tránh tình trạng sốc tải cho bể sinh học khi nhà máy xả tập trung vào một số giờ nhất định. Thiết bị đi kèm gồm hệ thổi khí hoặc khuấy chìm để chống lắng, bơm nâng và thiết bị đo mức tự động.
Giai đoạn hóa lý
Nhóm này xử lý dầu mỡ, kim loại nặng, độ màu và cặn lơ lửng khó lắng. Thiết bị trung tâm là thiết bị tuyển nổi bình lưu, kèm bể keo tụ tạo bông, cụm bồn pha và bơm định lượng hóa chất, hệ đo pH tự động. Với nước thải dệt nhuộm và xi mạ, đây là giai đoạn quyết định khả năng đạt chuẩn của toàn hệ thống.
Giai đoạn sinh học
Vi sinh vật phân hủy chất hữu cơ hòa tan trong các bể thiếu khí, hiếu khí và lắng sinh học. Thiết bị gồm máy thổi khí, hệ đĩa hoặc ống phân phối khí, máy khuấy chìm, bơm tuần hoàn bùn và giá thể vi sinh nếu áp dụng công nghệ MBBR. Đây là nhóm tiêu thụ điện lớn nhất trong toàn trạm, nên hiệu suất thiết bị ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vận hành hàng tháng.
Giai đoạn xử lý bùn
Bùn phát sinh từ cả giai đoạn hóa lý lẫn sinh học cần được cô đặc và tách nước trước khi giao cho đơn vị xử lý. Thiết bị chính là bể cô đặc bùn và máy ép bùn công nghiệp, kèm cụm pha polymer và bơm bùn. Bỏ qua giai đoạn này đồng nghĩa với việc phải trả chi phí vận chuyển cho hàng chục mét khối nước lẫn trong bùn mỗi tháng.
Dây chuyền đồng bộ từ lược rác đến ép bùn, các công đoạn liên động với nhau
Căn cứ lựa chọn thiết bị cho từng nhà máy
Đặc tính nước thải theo ngành
• Chế biến thủy sản: Hàm lượng dầu mỡ, protein và clorua cao, cần lược rác tinh khe nhỏ, tuyển nổi công suất lớn và vật liệu SUS316 cho phần tiếp xúc.
• Dệt nhuộm: Độ màu và nhiệt độ cao, bắt buộc có cụm hóa lý mạnh và bể giải nhiệt trước sinh học.
• Xi mạ: Chứa kim loại nặng và pH biến động lớn, cần cụm trung hòa và kết tủa riêng trước khi vào dây chuyền chung.
• Chế biến thực phẩm: Tải hữu cơ rất cao nhưng dễ phân hủy sinh học, ưu tiên đầu tư cho bể điều hòa và hệ thổi khí.
• Cơ khí và sản xuất chung: Lưu lượng nhỏ, chủ yếu là dầu nhớt và cặn cơ học, tập trung vào tách dầu và lọc cơ học.
Lưu lượng và biến động theo ca sản xuất
Thiết bị nên được chọn theo lưu lượng đỉnh chứ không phải lưu lượng trung bình ngày. Một nhà máy xả 200 m3 mỗi ngày nhưng dồn trong 6 giờ sản xuất sẽ cần thiết bị có năng suất tức thời gấp nhiều lần so với con số trung bình. Bể điều hòa đủ lớn là cách hiệu quả để giảm cỡ thiết bị phía sau và tiết kiệm đáng kể chi phí đầu tư.
Mặt bằng và cao độ hiện hữu
Diện tích và cao độ sẵn có ảnh hưởng trực tiếp đến lựa chọn công nghệ. Mặt bằng chật hẹp thường phải chọn thiết bị dạng hợp khối hoặc bể nhiều tầng. Nếu không đủ chênh cao độ để chảy tự nhiên, phải bổ sung bơm nâng ở từng công đoạn, làm tăng cả chi phí đầu tư lẫn chi phí điện.
Vật liệu và tuổi thọ mong muốn
Thiết bị inox SUS304 có giá cao hơn thép sơn epoxy khoảng 40 đến 60% nhưng tuổi thọ trong môi trường nước thải thường gấp hai đến ba lần. Khi tính tổng chi phí vòng đời gồm cả sơn sửa và thời gian dừng máy, phương án inox hầu như luôn có lợi hơn cho các bộ phận ngâm nước thường xuyên.
Thiết bị được chế tạo tại Việt Nam theo tiêu chuẩn Châu Âu, giao lắp tận công trình
Sai lầm thường gặp khi đầu tư thiết bị
Chọn thiết bị trước khi phân tích nước thải
Không ít dự án đặt mua thiết bị dựa trên tham khảo nhà máy khác cùng ngành, để rồi phát hiện đặc tính nước thải thực tế khác hẳn. Kết quả phổ biến là thiết bị hoạt động không đạt hiệu suất thiết kế và phải cải tạo bổ sung. Bước bắt buộc là lấy mẫu phân tích đủ chỉ tiêu ở nhiều thời điểm sản xuất khác nhau trước khi chốt công nghệ.
Mua lẻ từ nhiều nhà cung cấp không đồng bộ
Khi mỗi công đoạn do một đơn vị khác nhau cung cấp, phần liên động điều khiển giữa các thiết bị thường bị bỏ ngỏ. Hệ quả là bơm bùn chạy khi máy ép đã dừng, hoặc bơm hóa chất không khớp với lưu lượng thực tế. Chọn một đầu mối chịu trách nhiệm cho cả dây chuyền giúp tránh khoảng trống trách nhiệm này.
Không tính đến khả năng mở rộng
Nhà máy thường tăng công suất sau vài năm, trong khi hệ thống xử lý được thiết kế vừa khít với công suất ban đầu. Ngay từ đầu nên chừa vị trí lắp thêm module, chọn bể có kích thước dự phòng và bố trí đường ống cho phép đấu nối bổ sung mà không phải đập phá công trình.
Bỏ qua chi phí vận hành khi so sánh giá
Chênh lệch giá mua ban đầu thường bị lu mờ bởi chi phí điện, hóa chất và nhân công trong vài năm vận hành. Khi so sánh phương án, nên quy về tổng chi phí trên mỗi mét khối nước thải xử lý thay vì chỉ nhìn vào giá thiết bị.
Cung cấp thiết bị xử lý nước thải công nghiệp đồng bộ
Công ty TNHH Công Nghệ Cơ Khí Huỳnh Quang chuyên gia công và sản xuất thiết bị ngành môi trường, cung cấp đầy đủ các nhóm thiết bị từ lược rác, tuyển nổi, decanter thu nước đến máy ép bùn. Với xưởng cơ khí riêng tại TPHCM, công ty chủ động được tiến độ và có thể chế tạo theo đúng bản vẽ, đúng kích thước mặt bằng của từng công trình.
Đội ngũ kỹ thuật hỗ trợ khảo sát hiện trạng, tư vấn lựa chọn cấu hình và chạy thử trên mẫu nước thải thực tế trước khi sản xuất. Doanh nghiệp có thể tham khảo thêm danh mục thiết bị hoặc dịch vụ gia công theo yêu cầu tại TPHCM.
Đầu tư thiết bị xử lý nước thải công nghiệp là bài toán dài hạn, nơi quyết định đúng ở giai đoạn thiết kế sẽ tiết kiệm rất nhiều chi phí trong suốt vòng đời hệ thống. Doanh nghiệp nên bắt đầu từ phân tích nước thải và làm việc với đơn vị có năng lực chế tạo để có cấu hình phù hợp nhất.
CÔNG TY TNHH CÔNG NGHỆ CƠ KHÍ HUỲNH QUANG
Địa chỉ: 221/65C Đường ĐT4, Ấp 5, xã Đông Thạnh, Huyện Hóc Môn, Tp. HCM
Điện thoại: 0908 399 015
E-mail: [email protected]
Website: www.thietbimoitruongtphcm.com
